AΡΧΑΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΣΩΖΕΙ ΤΗΝ

ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΝΗ ΣΤΑΦΥΛΟΠΑΡΑΓΩΓΗ

Το Ξυνιστέρι ευδοκιμεί τώρα στην

Αυστραλία

Ιούνιος 2026 Κρυμμένη μέσα σε έναν ταπεινό αμπελώνα στην περιοχή Riverland της Νότιας Αυστραλίας, μια αρχαία ποικιλία κρασοστάφυλου ετοιμάζεται να τρυγηθεί για πρώτη φορά. Η ποικιλία αυτή όχι μόνο μειώνει σημαντικά τους λογαριασμούς νερού, αλλά επανασυνδέει τους αμπελουργούς με τις μεσογειακές τους ρίζες. Ο Γιάννης Κουτούζης επέλεξε να κάνει την αρχή στην μεγαλύτερη αμπελουργική περιοχή της Αυστραλίας, δοκιμάζοντας την αρχαία κυπριακή ποικιλία που είναι γνωστή ως Ξυνιστέρι. Πρόκειται για μια καλλιέργεια φημισμένη για τη χοντρή της φλούδα και την αντοχή της στην ξηρασία — ανθεκτική στους καύσωνες, στα παράσιτα και στις συνθήκες χαμηλής βροχόπτωσης. Για μια περιοχή που έχει καταγράψει τρία συνεχόμενα χρόνια με λιγότερες βροχοπτώ-σεις από τον μέσο όρο και πρωτοφανείς περιόδους καύσωνα, η ανθεκτική αυτή ποικιλία ήρθε την κατάλληλη στιγμή. Σε αντίθεση με τις άλλες καλλιέργειες του κ. Κουτούζη, που χρειάζονται πότισμα κάθε δύο ημέρες, τα 800 κλήματα Ξυνιστεριού που φύτεψε πριν από τρία χρόνια μπορούν να περάσουν μήνες χωρίς νερό. «Ο αδελφός μου και η μητέρα μου με ρωτούν: “Γιατί δεν ποτίζεις τα αμπέλια σου;” κι εγώ τους απαντώ: “Δεν χρειάζεται”», είπε. Με ιστορία άνω των 5.500 ετών, το Ξυνιστέρι προέρχεται από την Κύπρο και εισήχθη για πρώτη φορά στην Αυστραλία το 2018 από τον ερευνητή Δρ Αλέξανδρο Κόπερ. Έπειτα από χρόνια έρευνας σε ποικιλίες της ανατολικής Μεσογείου που θα μπορούσαν να ανταποκριθούν στο θερμότερο και μεταβαλλόμενο κλίμα της Αυστραλίας, το Ξυνιστέρι ξεχώρισε ως ιδανική επιλογή για τα εδάφη της Νότιας Αυστραλίας. «Προσπαθήσαμε να το καλλιεργήσουμε στην περιοχή McLaren Vale, αλλά δεν άντεχε το κρύο. Όταν όμως το φυτέψαμε στο Riverland, ο συνδυασμός του εδάφους και της ζέστης το έκανε να αναπτυχθεί εντυπωσιακά», ανέφερε. Ο Δρ Κόπερ εξήγησε ότι η Κύπρος και γενικά η ανατολική Μεσόγειος διαθέτουν κυρίως ασβεστολιθικά εδάφη, παρόμοια με εκείνα του Riverland. Παράλληλα, σημείωσε πως πολλές αυστραλιανές αμπελουργικές περιοχές εξακολουθούν να καλλιεργούν γαλλικές ποικιλίες, όπως shiraz, cabernet, chardonnay, sauvignon blanc και pinot gris, που απαι-τούν ψυχρότερο κλίμα και περισσότερες χειμερινές βροχές — συνθήκες που δεν ανταποκρίνονται πάντα στο αυστραλιανό περιβάλλον. Οι επιστήμονες προβλέπουν ότι μέχρι το 2070 η θερμοκρασία κατά την καλλιεργητική περίοδο σε ορισμένες περιοχές της Νότιας Αυστραλίας θα αυξηθεί σχεδόν κατά δύο βαθμούς Κελσίου. Ο ειδικός στις κλιματικές εφαρμογές του Ινστιτούτου Έρευνας και Ανάπτυξης της Νότιας Αυστραλίας, Δρ Πίτερ Χέιμαν, δήλωσε ότι η αύξηση της θερμοκρασίας σημαίνει ταχύτερη ανάπτυξη των αμπελιών αλλά και μεγαλύτερη κατανάλωση νερού. Κατά τη διάρκεια της ξηρασίας της χιλιετίας, έγινε σαφές ότι οι πολυετείς καλλιέργειες, όπως τα αμπέλια, είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις ελλείψεις νερού, επειδή χρειάζονται συνεχή άρδευση. Τα τελευταία χρόνια, η ασφάλεια του νερού έχει αναδειχθεί ως μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες για τους αμπελουργούς. Οι τιμές του νερού στην περιοχή Lower Murray Darling Basin έχουν υπερδιπλασιαστεί μέσα στους τελευταίους 12 μήνες, φτάνοντας περίπου τα 400 δολάρια ανά μεγαλίτρο. Παράλληλα, η υπερπαραγωγή κρασιού έχει πιέσει τις τιμές των σταφυλιών σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Ορισμένοι παραγωγοί στο Riverland λαμβάνουν λιγότερα από 100 δολάρια ανά τόνο σταφυλιών. Στην Barossa Valley της Νότιας Αυστραλίας, οι αμπελουργοί Πολ και Μάρα Γεωργιάδη εμφιάλωσαν για πρώτη φορά περισσότερα από 450 μπουκάλια Ξυνιστεριού. «Ο κόσμος πίνει πλέον περισσότερο λευκό κρασί, οπότε χρειαζόμασταν μια λευκή ποικιλία που να ταιριάζει πραγματικά στην Barossa Valley και το Ξυνιστέρι αποδείχθηκε ιδανική επιλογή», δήλωσε ο Πολ Γεωργιάδης. Για τους παραγωγούς που πειραματίζονται με το Ξυνιστέρι, τα αποτελέσματα έχουν προσφέρει αισιοδοξία μέσα σε μια δύσκολη περίοδο για την αυστραλιανή οινοβιομηχανία.

Παροικιακό Βήμα Adelaide, South Australia