Η Αλλαγή έχει τους φίλους της αλλά και τους φόβους της

Toυ Χρήστου Φίφη

Drymon9@gmail.com

ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ

Οι Αυστραλιανές ομοσπονδιακές εκλογές μπορεί να έχουν κανονιστεί να γίνουν τον Μάιο, ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός να κατατεθεί τον Απρίλη αλλά η πραγματικότητα είναι ότι ήδη έχει αρχίσει μια μακρά προεκλογική εκστρατεία.

Οι πολιτικοί αρχηγοί επιλέγουν τα ιδιαίτερα θέματα που νομίζουν ότι τους ευνοούν. Ο Σκοτ Μόρισον επιλέγει το Μεταναστευτικό και το οικονομικό, ο Μπιλ Σιόρτεν τη στασιμότητα των μισθών και την ανάγκη αύξησής τους. Ο αρχηγός των Εργατικών μίλησε για τις χοντρόγατες των μεγάλων εταιριών που κάνουν το παν για ν’ αποφύγουν να δώσουν μερίδιο των κερδών στους εργαζόμενους μέσω αύξησης μισθών. Τα τελευταία 27 χρόνια υπήρξε συνεχής αυξήση της Αυστραλιανής οικονομίας αλλά οι αποδοχές των εργαζομένων παραμένουν πίσω, δεν αυξάνονται ανάλογα. Το διάστημα αυτό οι μισθοί αυξάνονταν 3-4% το χρόνο αλλά, την τελευταία 6ετία, από το 2013 που ανέλαβε τη διακυβέρνηση ο Συνασπισμός, η αύξηση αυτή έπεσε στο 2%. Η περίοδος αυτή, όσον αφορά τη διατήρηση της αναλογίας των μισθών, μπορεί να θεωρηθεί, κατά τον Μάικ Σκόμπ, η χειρότερη στα μεταπολεμικά χρόνια.

Ο Μπιλ Σιόρτεν βλέπει ότι τα κέρδη των επιχειρήσεων από το 2016 αυξήθηκαν κατά 43%, 5 φορές περισσότερο από τις αυξήσεις των μισθών. Ο Μπιλ Σιόρτεν μετράει την αύξηση στο κατά κεφαλήν εισόδημα και βρίσκει ότι οι εργαζόμενοι ως άτομα αντιμετωπίζουν στασιμότητα και ύφεση αποδοχών. Τα πράγματα, λέει, γίνονται δυσκολότερα και λιγότερο δίκαια – less fair, κάτι που αποτελεί μια συχνή αξιακή αναφορά της παραδοσιακής αυστραλιανής κοινωνίας.

Σε μια διαφορετική ομιλία ο Πρωθυπουργός Σκοτ Μόρισον μίλησε για εκλογές που θα διεξαχθούν μεταξύ επιχειρηματικότητας και φθόνου. Δηλαδή άνθρωποι που φθονούν εκείνους που τα καταφέρνουν καλά και επικερδώς με τις επιχειρήσεις. Επίσης οι μισθολογικές αυξήσεις που προτείνει ο Μπιλ Σιόρτεν θα προκαλέσουν, κατά τον Σκοτ Μόρισον, απολύσεις εργατών από επιχειρήσεις που δεν θα μπορούν να ανταπεξέλθουν. «Δεν νομίζω είπε, ο Σκοτ Μόρισον, οι Αυστραλοί να θέλουν να δουν τους συναδέλφους τους να χάνουν τις εργασίες τους. Το πρόγραμμα αυτό του Μπιλ Σιόρτεν θα οδηγήσει τον έναν Αυστραλό εναντίον του άλλου, στον ανταγωνισμό τους για θέσεις εργασίας...»

Κατανοώντας, όμως, τις προεκλογικές δυσκολίες του συνασπισμού, ο θησαυροφύλακας Τζο Φρίντεμπεργκ άφησε να εννοηθεί ότι ο προϋπολογισμός που εταιμάζει για την Τρίτη 2 Απριλίου θα είναι φιλοαλαϊκός αλλά και υπεύθυνος. Θα δίνει προτεραιότητες στην αύξηση μισθών αλλά και στη μη αύξηση των φόρων.

Σε άλλη περίπτωση, ο πρωθυπουργός Σκοτ Μόρισον μιλώντας σε μια συγκέντρωση για τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας είπε ότι «είμαστε υπέρ της βελτίωσης της θέσης των γυναικών αλλά η άνοδος αυτή των γυναικών δεν θα πρέπει να γίνει εις βάρος άλλων – δηλαδή των ανδρών». Η φράση αυτή του Σκοτ Μόρισον δεν εξηγεί πώς μπορεί τότε να γίνει βελτίωση της θέσης των γυναικών αν δεν υπάρξουν και κάποιες ανεπιθύμητες γι’ αυτόν, ανακατατάξεις. Πώς, δηλαδή, μπορεί να γίνει ομελέττα χωρίς το σπάσιμο αυγών; Η σχολιογράφος της εφημερίδας The Age, Jacqueline Maley, παρατηρεί ότι τα λόγια αυτά του Σκοτ Μόρισον φαίνεται να απευθύνονταν προς συντηρητικούς ψηφοφόρους που πιστεύουν ότι τα βήματα προς κοινωνικές αλλαγές γίνονται πολύ γρήγορα και αισθάνονται ανασφαλείς για τη δική τους θέση μέσα σ’ αυτόν τον ταχέως μεταβαλλόμενο μοντέρνο κόσμο.

Στο ζήτημα της λήψης μέτρων κατά των τραπεζών για πρακτικές απληστίας εις βάρος των καταναλωτών πελατών τους, σύμφωνα με τα πορίσματα της Βασιλικής Επιτροπής Hayne, και τα δυο κόμματα φαίνεται να ανταγωνίζονται στην αποδοχή και εφαρμογή των περισσότερων συστάσεων. Υπάρχει, όμως, σύμφωνα με τον Clancy Yeates του Age το πρόβλημα ότι το τελικό αποτέλεσμα ευνοεί τις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες εις βάρος των μικρότερων. Το ζήτημα, λέει, δεν είναι μόνο νομικό αλλά και οικονομικό. Οι μεγάλες τράπεζες λειτουργούν σαν ολιγοπώλειο και η έλλειψη πραγματικού ανταγωνισμού μεταξύ τους, θέτει τις μικρότερες σε μειονεκτική θέση.

Η διαμάχη της λήψης μέτρων για το ζήτημα των κλιματικών αλλαγών συνεχίζεται. Σχεδόν για μια δεκαετία, η Αυστραλία στην πραγματικότητα δεν έχει μια διακομματικά αποδεχτή πολιτική για τις κλιματικές αλλαγές και τη μείωση των βιομηχανικών ρύπων που προέρχονται κυρίως από τη χρήση του κάρβουνου ως καύσιμο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Το 2015 το 73% του ηλεκτρικού ρεύματος στην Αυστραλία παραγόταν από εργοστάσια που χρησιμοποιούσαν κάρβουνο και 13% από τη χρήση φυσικού αερίου. Το Φιλελεύθερο και το Εθνικό Κόμμα είναι εσωτερικά διχασμένα για τη λήψη μέτρων. Μετά το 2013 ο Τόνι ΄Αμποτ κατάργησε τα προγράμματα των Ραντ και Γκίλαρντ που τα θεωρούσε «έναν μεγάλο φόρο για όλα τα προϊόντα». Η πολιτική που ακολούθησε ο ΄Αμποτ ήταν η μείωση των ρυπογόνων εκπομπών κατά 26%, μέχρι το 2030, στα επίπεδα του 2005, με το να πληρώνει τις ρυπογόνες εταιρείες με δαπάνες του προϋπολογισμού για τις οποιεσδήποτε επιτευχθείσες από αυτές μειώσεις. Ο Μάλκολμ Τέρνμπουλ υιοθέτησε ένα πρόγραμμα σταδιακής μείωσης της χρήσης του κάρβουνου και αύξησης των ανανεώσιμων πηγών παραγωγής ενέργειας (ηλιακή και αιολική ενέργεια), το National Energy Guarantee. Το πρόγραμμα, όμως, αυτό δεν κράτησε πολύ. Κατέρρευσε το 2018 με την ανταρσία του ΄Αμποτ, του Πίτερ Ντάτον και των υποστηριχτών τους στην Κοινοβουλευτική Ομάδα των Φιλελευθέρων. Η ανταρσία αυτή οδήγησε, τελικά, στην ανατροπή του Τέρνμπουλ και τη διαδοχή του από τον Σκοτ Μόρισον.

Ο Σκοτ Μόρισον αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο της απώλειας των εκλογών και αντιλαμβάνεται ότι οι αυστραλοί ψηφοφόροι γνωρίζουν ότι το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής είναι πραγματικό και υφίστανται τις συνέπειές του. Γνώρισαν ένα θερμό καλοκαίρι, ανομβρίες, το θάνατο εκατομμυρίων ψαριών λόγω μείωσης του νερού των ποταμών, τις μεγάλες πυρκαγιές, τις μεγάλες πλημμύρες. ΄Οπως παρατηρεί και ο εργατικός βουλευτής της Νότιας Αυστραλίας Mark Butler «οι ψηφοφόροι βλέπουν όλο και περισσότερο καθαρά ότι η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας είναι φανερή. ΄Οσον αφορά τη Νότια Αυστραλία, η Πολιτεία είχε φέτος το θερμότερο καλοκαίρι, τον θερμότερο μήνα και τη θερμότερη μέρα στα υπάρχοντα χρονικά.» Για το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής, ακόμη και ο Τόνι ΄Αμποτ άλλαξε τη γνώμη του και δεν επιμένει πλέον στην απόρριψη της συμφωνίας του Παρισιού για τον έλεγχο των ρυπογόνων εκπομπών. Πιθανόν, όμως, αυτό να οφείλεται στο ότι δέχεται πιέσεις μέσα στην ίδια την εκλογική του περιοχή του Waringah, στο βόρειο Σίδνεϊ, όπου τελικά αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να χάσει την έδρα του από μια ανεξάρτητη αντίπαλό του.

Εφόσον οι ψηφοφόροι έχουν φρέσκες τις μνήμες του φετεινού θερμού καλοκαιριού, ο Σκοτ Μόρισον δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι το πρόβλημα είναι ανύπαρκτο. Υποστηρίζει, λοιπόν, ότι η περαιτέρω σταδιακή χρήση ανανεώσιμων πηγών θα συμβάλει στην ελλάττωση του προβλήματος και η χρήση «μιας μακράς βέργας» εναντίον των εταιρειών που χρεώνουν τους πελάτες τους μεγάλα αδικαιολόγητα ποσά για το ηλεκτρικό. Στα πλαίσια αυτά ενέκρινε την προώθηση ενός έργου πολλών εκατομυρίων για την επέκταση του υδραυλικού σταθμού του Snowy Mountains. Και η σημερινή Υπουργός Περιβάλλοντος Μελίσσα Πράις δηλώνει με κάποια αισιοδοξία «Λαβαίνουμε μέτρα για τη μείωση των ρυπογόνων εκπομπών κατά 26% μέχρι το 2030, στα επίπεδα του 2005, σύμφωνα με τη Συμφωνία του Παρισιού. Ο στόχος αυτός είναι υπεύθυνος και κατορθωτός».

Ο Μπιλ Σιόρτεν δηλώνει αντίθετα ότι το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής δεν είναι πια μόνο επείγον αλλά «μια καταστροφή. Οι Εργατικοί έχουν ένα πρόγραμμα για περισσότερη χρήση ανανεώσιμων πηγών και τη σημαντική μείωση των λογαριασμών του ηλεκτρικού.» Πιστεύει ότι πρέπει να προχωρήσουν πιο πέρα στη μείωση των ρυπογόνων εκπομπών, όχι στο 26 αλλά στο 45%. Κάτι τέτοιο, όμως, απαντά ο Σκοτ Μόρισον, θα είναι ανεύθυνο, θα αποτελούσε απερίσκεπτη πολιτική που θα έβλαπτε την οικονομία και θα οδηγούσε στην απώλεια εργασιών.

Μέσα σ’ αυτή την προεκλογική φιλονικεία ήρθαν και οι πρόσφατες διαδηλώσεις των μαθητών για λήψη αποτελεσματικών μέτρων υπέρ της αντιμετώπισης του κλιματολογικού. Οι μαθητές δίνουν στους Αυστραλούς πολιτικούς ένα απαραίτητο μάθημα για την αδράνεια και την αβελτηρία τους πάνω σ’ αυτό το κρίσιμο θέμα που αφορά το μέλλον, ιδιαίτερα το μέλλον των νέων γενιών. Από την άλλη, η κινδυνολογία και η παρατεταμένη αναποφασιστικότητα για τη λήψη μέτρων και υιοθέτηση πολιτικών αλλαγών δείχνουν τους δισταγμούς ενός σημαντικού μέρους των ψηφοφόρων για αλλαγή. ΄Οπως έδειξαν και τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογών της Νέας Νότιας Ουαλίας, στην πολιτική, η αλλαγή έχει τους φίλους της αλλά και τους φόβους της και τους εχθρούς της.