Ο Αυστραλός πρωθυπουργός Σκοτ Μόρισον ύστερα από πρόσκληση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επισκάφτηκε επίσημα τις ΗΠΑ από τις 19 μέχρι 27 Σεπτεμβρίου 2019. Ο Τραμπ σε μια χειρονομία επίθεσης φιλίας προς την Αυστραλία και τον Σκοτ Μόρισον μετά από υποδοχή με κόκκινο χαλί και 21 τιμητικούς κανονιοβολισμούς τον χαιρέτισε ως σκληροτράχηλο άνθρωπο «από τιτάνιο». Τού παρέθεσει επίσημο δείπνο στον Λευκό Οίκο, κάτι που το έκανε για δεύτερη φορά στην θητεία του, η προηγούμενη ήταν προς τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμμαννουέλ Μακρόν. Ο τελευταίος Αυστραλός πρωθυπουργός που του παρατέθηκε επίσημο δείπνο ήταν ο Τζον Χάουαρντ το 2006.
 

Ο Σκοτ Μόρισον εγκωμίασε την Αυστραλοαμερικανική συμμαχία τα τελευταία 100 χρόνια και έκανε πρόποση για τα επόμενα 100. Η Αυστραλία συμμετείχε σε όλους τους πολέμους με τις ΗΠΑ από τον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι σήμερα συμπεριλαμβανόμενης της Κορέας, του Βιετνάμ, του Ιράκ, κλπ και ο Μόρισον υποσχέθηκε συμμετοχή με μια φρεγάτα και στις αντι-Ιρανικές δραστηριότητες στον Περσικό Κόλπο για την ελεύθερη ναυσιπλοία. Η Αυστραλία τόνισε ποτέ δεν τα άφησε όλα στις ΗΠΑ αλλά σήκωσε το αναλογούν βάρος. Και κάτι που ευχαριστεί ιδιαίτερα τον πρόεδρο Τραμπ, η Αυστραλία θ’ αυξήσει τις δαπάνες της για την ΄Αμυνα στο 2% του εθνικού της εισοδήματος.
Ενώ ο Μόρισον εκθειάζει τον φίλο του Τραμπ ως έναν καλό πρόεδρο για την Αυστραλία, οι Αυστραλοί είναι αρκετά σκεπτικιστές. Δεν τον εμπιστεύονται και δεν τον προτιμούν. Κάποια δημοσκόπηση βρήκε ότι μόνο το 29% των υποστηριχτών του Συνασπισμού και μόνο 19% των Αυστραλών επιθυμούν την επανεκλογή του Τραμπ, παρότι κάποια άλλη δημοσκόπηση βρήκε ότι το 64% των Αυστραλών υποστηρίζουν τη διατήρηση των στενών σχέσεων της Αυστραλίας με τις ΗΠΑ. Απομένει να ιδωθεί αν η επίσκεψη Μόρισον θ’ αλλάξει τις απόψεις και τη δυσπιστία των Αυστραλών για τον πρόεδρο Τραμπ.
 

Η συμμαχία και η φιλία της Αυστραλίας με τις ΗΠΑ πάει πίσω για παραπάνω από 100 χρόνια αλλά, περισσότερο από τον Α΄ΠΠ, στον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά την έκρηξη του Β΄ΠΠ ο αυστραλιανός στρατός βρισκόταν στα μέτωπα της Ευρώπης και Βόρειας Αφρικής, πιστοί στο πνεύμα του Α΄ΠΠ στην υπεράσπιση της μητέρας πατρίδας Αγγλίας. ΄Οταν, όμως, οι Ιάπωνες επιτέθηκαν ξαφνικά στη ναυτική βάση των Αμερικανών στο Περλ Χάρμπορ στις 7 Δεκεμβρίου 1941 η κυβέρνηση του Τζον Κέρτιν διέγνωσε αμέσως τους κινδύνους που αντιμετώπιζε η Αυστραλία. Χειαζόταν τον στρατό της να την υπερασπίσει αλλά οι αυστραλοί στρατιώτες βρίσκονταν στα μέτωπα της Ευρώπης.
 

Κάποτε ο λόγος ήταν ότι η Βρετανία κυβερνάει τα κύματα αλλά εκείνη τη στιγμή το βρετανικό ναυτικό δεν μπορούσε να προσφέρε στην Αυστραλίαι καμιά σιγουριά. Σε μήνυμά του προς τον Αυστραλιανό λαό στις 27 Δεκεμβρίου 1941 ο Κέρτιν εξήγησε ότι η Αυστραλιανή κυβέρνηση πίστευε ότι το μέτωπο του Ειρηνικού θα πρέπει να έχει πρωτεύντα ρόλο για την Αυστραλία και αυτό θα μπορούσε να γίνει μόνο σε συμμαχία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι Αυστραλοί γνωρίζουν, είπε, τους παραδοσιακούς και συγγενικούς δεσμούς που έχουν με την Βρετανία και τους κινδύνους εισβολής που αντιμετώπιζε. Αλλά η κυβέρνησή του γνώριζε επίσης ότι η Αυστραλία θα μπορούσε να χαθεί ενώ η Βρετανία θα συνεχίσει να υπάρχει. Αμέσως μετά η Αυστραλία έγινε ορμητήριο των Αμερικανών για τον πόλεμο του Ειρηνικού κατά της Ιαπωνίας και στα επόμενα 3-4 χρόνια περίπου ένα εκατομμύριο Αμερικανοί στρατιώτες πέρασαν από την Αυστραλία. Στον πόλεμο του Βιετνάμ το 1966-67 ο Αυστραλός πρωθυπουργός Χάρολντ Ηολτ υιοθέτησε το σύνθημα “All the way with LBJ”, όλο το δρόμο μαζί με τον Αμερικανό πρόεδρο Λίντον Τζόνσον.
 

Στη συνάντηση πριν το δείπνο, ενώπιον των δημοσιογράφων, ο ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε τις υψηλότερες οικονομικές κυρώσεις εναντίον της κεντρικής τράπεζας του Ιράν. Ο πόλεμος με το Ιράν, είπε θα ήταν μια εύκολη ενέργεια αλλά τόνισε την ανάγκη αυτοσυγκράτησης. Αλλά και σε έναν τόνο κλιμάκωσης είπε ότι «μια σύγκρουση με το Ιράν δεν μπορούσε να αποκλειστεί. Μιλώντας για την Κίνα κατηγόρησε προηγούμενους προέδρους ότι της επέτρεψαν να παίρνει 500 δισεκατομμύρια το χρόνο (από το εμπόριο μαζί της) και αυτά είναι χρήματα της Αμερικής. Αλλά το χειρότερο επέτρεψαν στην Κίνα α κλέβει τα πνευματικά και νομικά δικαιώματα της Αμερικής ενώ αυτός δεν το επιτρέπει αυτό.
 

Ο Τραμπ, παραγνωρίζοντας τις εκκλήσεις της Αυστραλίας για ένα τέλος στην κλιμάκωση της διαμάχης με την Κίνα, στη συνάντηση αυτή συνέδεσε τη στρατιωτική ανάπτυξη της Κίνας με τις επιτυχίες της στο διεθνές εμπόριο. Κατέστησε σαφές ότι θα την αντιμετωπίσει και στους δυο τομείς, τον εμπορικό και τον στρατιωτικό. Είπε ότι οι δασμοί που επέβαλε στα κινέζικα προϊόντανα σημείωσαν επιτυχία γιατί δυσχεραίνουν την Κίνα και φέρνουν εκατομμύρια εισπράξεων στο αμερικανικό δημόσιο. Δεν είπε, όμως, ότι οι δασμοί αυτοί δυσχεραίνουν τους αμερικανούς καταναλωτές με ακριβότερες τιμές στα ανάλογα προϊόντα, ούτε στα χρήματα που εισπράττει το κινεζικό δημόσιο από τους δασμούς ως αντίμετρα στα αμερικανικά προϊόντα που εξάγονται στην Κίνα. Τα μέτρα της Αμερικής προκαλούν πρόβλημα στην Κίνα, συνέχισε ο Τραμπ και γι’ αυτό θέλει να συζητήσουμε κάποια συμφωνία. Θέλουμε συμφωνία αλλά το εμπόριο είναι ένα άλλο όπλο, όπως είναι και τα στρατιωτικά μέτρα.
 

Φυσικά αν κάτι φαίνεται να επηρεάζει στο μέλλον το εμπόριο με την Κίνα είναι περιορισμοί στη διάθεση των σπάνιων γαιών που είναι πολύτιμες για την ανάπτυξη της κινητής τηλεφωνίας, μπαταριών και υψηλής τεχνολογίας στον οποίο τομέα η Κίνα έχει κάνει αξιόλογες προόδους. Ο Μόρισον, ωστόσο, γνωρίζει ότι η ευημερία της Αυστραλίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εμπόριο με την Κίνα. Γι’ αυτό όσο μιλούσε ο Τραμπ, σχολιάζει στο AGE ο Mathew Knott, φαινόταν σαν αιχμάλωτος που πήρε χαπάκια να φαίνεται χαρούμενος. Και όπως τονίζει στην ίδια εφημερίδα ο David Crowe «τα χαμόγελα σ’ αυτές τις συναντήσεις δεν μπορούν να κρύψουν τους κινδύνους. Ο Τζον Χάουαρντ ανάπτυξe μια ιδιαίτερη φιλική σχέση με τον Τζορτζ Μπους και ανάμειξε την Αυσραλία σε έναν πόλεμο με ψευδείς πληροφορίες για όπλα ‘μαζικής καταστροφής’. Πού μπορεί να οδηγήσει την Αυστραλία μια ισχυρή φιλία μεταξύ του Μόρισον και του Τραμπ; Καλά θα κάνει ο Μόρισον να είναι προσεκτικός. Τα επίσημα δείπνα μπορεί να καταλήξουν σε μεγάλους λογαριασμούς».

(Ο Δρ Χρήστος Ν. Φίφης είναι επίτιμος ερευνητής στη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου La Trobe)