Οι εκλογές της 18/5/2019 αποτέλεσαν μεγάλη έκπληξη για πολλούς από τους παρακολουθούντες τα πολιτικά της Αυστραλίας αλλά και για τους ίδιους τους Φιλελεύθερους. Ο Σκοτ Μόρισον μίλησε για θαύμα, πάντοτε πίστευε στα θαύματα, λέει. ΄Οπως είπαμε και πριν τις εκλογές από αυτή εδώ τη στήλη, αν θα εκλεγόταν ο Μόρισον θα ήταν θαύμα και μάλιστα το δεύτερο θαύμα γι’ αυτόν, γιατί το πρώτο ήταν στην Κοινοβουλευτική Ομάδα, όταν αύξησε τους υποστηριχτές του, κατά την ψηφοφορία εναντίον του Πίτερ Ντάτον, από 5 σε 45, και κέρδισε τον Ντάτον που συγκέντρωσε μόνμο 40.

Ο Μπιλ Σιόρτεν ανοίχτηκε σε μεγάλη έκταση, σε πολλά ζητήματα και τελικά το μήνυμά του για περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη δεν βρήκε την αναμενόμενη ανταπόκριση, συνάντησε τον σκεπτικισμό και την άρνηση. Αντίθετα, ο Μόρισον επικεντρώθηκε σε ένα μόνο θέμα, την οικονομία και οι συνεχείς ανούσιες λογοδιάρροιές του αποτελούνταν από εκφοβισμό του κοινού για τους φόρους που θα έφερνε ο αντίπαλός του – λόγια που συχνά αποτελούσαν διαστρευλώσεις της αλήθειας.

Αλλά, όπως ειπώθηκε και επί Μπιλ Κλίντον «είναι η οικονομία ηλίθιε...» και ο Μόρισον ψυχολόγησε τον μέσο ψηφοφόρο που δεν αισθάνεται άνετα με τις μεταρρυθμίσεις και αν δεν είναι σίγουρος για κάτι προσκολλάται στον διάβολο που γνωρίζει παρά σε εκείνον που δεν γνωρίζει. Τι έλεγε ο Μόρισον; Αυτό που βλέπετε αυτό παίρνετε. Δηλαδή άλλη μια τριετία από τα ίδια που ξέρετε.

Ούτε το περιβάλλον και οι κλιματολογικές αλλαγές φαίνεται να έπαιξαν μεγάλο ρόλο στον μέσο ψηφοφόρο. Το κλιματολογικό αποδείχτηκε ένα περίπλοκο θέμα. Το κόμμα των Πρασίνων τα πήγε αρκετά καλά, ιδιαίτερα στη Γερουσία όπου η μεταστροφή προς το κόμμα τους ήταν της τάξης 2,6%, κάτι που οδήγησε το συνολικό τους ποσοστό κοντά στο 13%.

΄Οσον αφορά τον Συνασπισμό και το Εργατικό Κόμμα, ο Τόνι ΄Αμποτ έκανε μια σχετική ενδιαφέρουσα επισήμανση: «΄Οταν η κλιματολογική αλλαγή γίνεται ηθικό ζήτημα (οι φιλελεύθεροι) τα πάμε πολύ άσχημα. ΄Οταν το ζήτημα το αντιλαμβάνονται οι ψηφοφόροι ως οικονομικό, τα πηγαίνουμε πολύ καλά». Σύμφωνα, λοιπόν, με τον ΄Αμποτ, για τις πλούσιες εκλογικές περιοχές η κλιματολογική αλλαγή αποτέλεσε ένα ηθικό θέμα, οι εκεί ψηφοφόροι υποστηρίζουν τη λήψη δραστικών μέτρων και ψήφισαν ανάλογα και γι’ αυτό έχασε και ο ίδιος την έδρα του Warringah από την ανεξάρτητη Zali Stegall και στο Indi εκλέχτηκε η ανεξάρτητη Helen Haines που υποστήριζαν τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των κλιματολογικών αλλαγών. Το περιβάλλον και οι κλιματολογικές αλλαγές, λοιπόν, για τις πλούσιες εκλογικές περιοχές, αποτέλεσαν ηθικό θέμα ενώ για περιοχές με μικρότερα εισοδήματα θεωρήθηκαν πρώτα οικονομικό θέμα. Ο Μόρισον κέρδισε τις εκλογές μολονότι ως θησαυροφύλακας παλιότερα, ανέβηκε στο βήμα της Βουλής κρατώντας μια χούφτα κάρβουνα για να δείξει την υποστήριξή του στην εξόρυξη και χρήση του κάρβουνου ως φτηνή πηγή ενέργειας. ΄Οπως υποστηρίζει και ο Waleed Aly «η μετακίνηση των ψηφοφόρων από το Εργατικό Κόμμα (προς τους Φιλελεύθερους) στα προάστια των μεγάλων πόλεων, ιδιαίτερα εκείνων όπου οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν μεγάλη οικονομική πίεση εξαιτίας των στεγαστικών τους δανείων, έγινε διότι θεώρησαν το ζήτημα της κλιματολογικής αλλαγής εμφατικά οικονομικό. Στα προάστια αυτά οι ψηφοφόροι δεν συγκινούνται από το πρόβλημα της κλιματολογικής αλλαγής, που το θεωρούν στις προτεραιότητές τους τρίτο και τέταρτο στη σειρά, μετά από ζητήματα, όπως είναι η φορολογία και οι τιμές των ακινήτων» (The Age, 24/5/2019),

Οπωσδήποτε, το περιβάλλον αποτελεί ένα κρίσιμο ζήτημα αλλά χρειάζεται μεγάλη εκστρατεία για ενημέρωση του κοινού το οποίο θα πρέπει να πειστεί ότι υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις εξίσου καλές ή τέλος πάντω, να πειστεί ποιο θα είναι το κόστος μιας μεταρρύθιμισης. Ο μέσος ψηφοφόρος σκέπτεται πώς μια αλλαγή θα επηρεάσει την τσέπη του και όχι το γενικό όφελος που μπορεί να προκύψει.

Να μην ξεχνούμε επίσης τα προβλήματα με την μεγάλη επιρροή των ΜΜΕ του Ρούπερτ Μέρντοκ, ή της πλήσης εγκεφάλων των φηφοφόρων από τις διαφημίσεις των μεγιστάνων του πλούτου, όπως είναι ο Κλάιβ Πάλμερ. Ο Πάλμερ λέγεται ξόδεψε περίπου $60 εκατομμυρια για την προεκλογική εκστρατεία μολονότι ο ίδιος δεν τα κατάφερε να εκλεγεί στη Γερουσία. Το κοινό θα πρέπει να προειδοποιείται να τα αναμένει αυτά τα φαινόμενα και μάλιστα όχι μόνο όταν προκηρυχτούν οι εκλογές αλλά διαρκώς.

Οι δημοσκοπήσεις μπορεί να μην ήταν ακριβείς αλλά μερικά σημεία ήταν ενδεικτικά και θα έπρεπε να προσεχτούν. Για να παρθούν μερικά μαθήματα θα πρέπει οι Εργατικοί να θυμούνται ότι ο Συνασπισμός για όλο το προηγούμενο διάστημα ήταν πίσω στις δημοσκοπήσεις αλλά, παρόλα αυτά, την ίδια στιγμή, ο Μπιλ Σιόρτεν ήταν πίσω σε βαθμό δημοφιλίας από τον Μάλκομ Τέρνμπουλ και αργότερα από τον Σκοτ Μόρισον. Λίγο, λοιπόν, χρειαζόταν ν’ αλλάξει από τους αναποφάσιστους για ν’αλλάξει τη ζυγαριά και να κάνει τη μεγάλη διαφορά. Και στις εκλογές αυτό έγινε.

Ο Σκοτ Μόρισον παρουσίαζε μόνο ένα θέμα και επαναλάμβανε τα ίδια αλλά ωστόσο επικοινωνούσε καλύτερα για το μέσο ψηφοφόρο. Στο προηγούμενο άρθρο αναφέραμε ότι ο Μπιλ Σιόρτεν είχε πρόβλημα επικοινωνίας με τους ψηφοφόρους. Επιπλέον, ο Συνασπισμός επικεντρώθηκε σε ορισμένες εκλογικές περιοχές όπου έδωσε την κύρια μάχη και με αυτό τον τρόπο εξασφάλισε την πρωτιά στις έδρες και τελικά την πλειοψηφία. ΄Εδρες εργατικών περιοχών, που θα μπορούσε, με τη σωστή επικοινωνία, να τις εξασφαλίσει το Εργατικό τελικά πήγαν στο Συνασπισμό. Ο David Crowe στην εφημερίδα The Age της 24/5/2019 παρατηρεί πως ο συντηρητικός βουλευτής και υπουργός του Συνασπισμού David Coleman στην εργατική περιοχή της έδρας Bank, νοτιοδυτικά του Σίδνεϊ, θα μπορούσε να χάσει την έδρα του με μόνο μια στροφή 1.4% προς το Εργατικό Κόμμα. Αντίθετα, όμως, κέρδισε την έδρα αυξάνοντας την πλειοψηφία του κατά 5.7%.

΄Ενα άλλο σχετικό με τις δημοσκοπήσεις θέμα που πρέπει επίσης να επισημανθεί είναι ότι συνολικά ο Συνασπισμός στις πρώτες προτιμήσεις προπορευόταν του ΕΚ. σε όλο το διάστημα της προηγούμενης τριετίας. Το ΕΚ θα έπρεπε να το είχε προσέξει αυτό. Η Αυστραλία ως χώρα είναι διχασμένη μεταξύ των συντηρητικών δυνάμεων (Φιλελεύθεροι, Εθνικοί, Πολίν Χάνσον και Κλάιβ Πάλμερ) από τη μια μεριά και από την άλλη η προοδευτική Αυστραλία που οραματίζεται αλλαγές και μεταρυθμίσεις (κυρίωςτο ΕΚ και οι Πράσινοι). Η διαίρεση αυτή γίνεται ιδιαίτερα εμφανής μετά την καταμέτρηση των δεύτερων προτιμήσεων. Τελικά η καταμέτρηση των πρώτων και δεύτερων προτιμήσεων αποκαλύπτει ότι αυτή που υπερίσχυσε ήταν η συντηρητική Αυστραλία.

Και τώρα θα περιμένουμε την εκλογή της νέας ηγεσίας του Εργατικού Κόμματος και ίσως τη σωστή συλλογική προετοιμασία για τις επόμενες εκλογές. ΄Ενα πρόγραμμα και η νίκη των εκλογών δεν είναι μόνο θέμα του ηγέτη αλλά ολόκληρης της ηγετικής ομάδας ενός κόμματος.