(Το παρακάτω κείμενο αποτελεί περίληψη ενός διηγήματος που βασίζεται σε αληθινή ιστορία από τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο. Ολόκληρο το διήγημα υπάρχει στην ιστοσελίδα Anagnostis e-Magazine)

΄Ενας φίλος μου στη Μελβούρνη μου διηγήθηκε κομμάτια από την ιστορία του πατέρα του κατά τον Β΄Παγκόσκιο Πόλεμο, όπως τα θυμόταν. Ο πατέρας του ήταν ο κύριος Αγαμέμνονας από τα περίχωρα της Λεμεσσού. ΄Οταν το 1939 κατατάχτηκε στο Αγγλικό Κυπριακό σώμα στο πλευρό των Αγγλων, ο πρώτος γιος του ο Μενέλαος ή Μέλιος ήταν 10 μηνών. Περίπου 23.000 ελληνοκύπριοι και 7.000 τουρκοκύπριοι κατατάχτηκαν στο Αγγλικό Κυπριακό Σύνταγμα στη διάρκεια του Β΄ Π.Π. για να πολεμήσουν κατά του φασισμού. Πολλοί σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν στα διάφορα πεδία των μαχών στη Γαλλία, στην Ελλάδα, στην Κρήτη, στη Βόρεια Αφρική, στη Σικελία, στην Ιταλία. Ο Μέλιος ρωτούσε τη μητέρα του, τον παππού του και τη γιαγιά του, πότε θα επιστρέψει ο πατέρας, που δεν τον είχε γνωρίσει.

Το 1945 η μονάδα του Αγαμέμνονα επέστρεψε στην Κύπρο. Τώρα ήταν αξιωματικός του Αγγλικού στρατού. Τού προτάθηκε να παραμείνει στο στρατό και να πάρει προαγωγή με τον όρο να μετατεθείι στην Ινδία. Στη διάρκεια του πολέμου είχε συμπολεμήσει με τους Ινδούς και Πακιστανούς. Δεν δέχτηκε να πάει να πολεμήσει για τις Αγγλικές αποικίες και αποστρατεύτηκε. Γύρισε μόνιμα στο χωριό του. Συνέχισε την προτεινή του αγροτική ζωή.

Το 1955, έδωσε ξανά τη συμμετοχή του, αυτή τη φορά στον αγώνα της ΕΟΚΑ για την απελευθέρωση της Κύπρου. Αυτός δεν ήταν ο λόγος που πολέμησε στο Β΄Π.Π; Πίστευε στην ελευθερία των λαών και ότι μια μέρα οι ΄Αγγλοι θ’ αναγκάζονταν να παραχωρήσουν την ελευθερία και στην Κύπρο. Ο αγώνας του τώρα ήταν διαφορετικός. ΄Ηταν σύνδεσμος, μετέφερε τη νύχτα αλληλογραφία σε διάφορα σημεία, παρακολουθούσε με το αυτοκίνητό του τις κινήσεις των εχθρικών δυνάμεωνν, βοηθούσε στην απόκρυψη αγωνιστών και υλικών.

Η ζωή του στα περίχωρα της Λεμεσού συνεχίστηκε ήσυχη και μετά το 1960, και μετά το πραξικόπημα και μετά την οδυνηρή πληγή της τουρκικής εισβολής του 1974. Μετά την επιστροφή του κυρίου Αγαμέμνονα το 1945 γεννήθηκαν τέσσερα ακόμη παιδιά. Ο φίλος μου γεννήθηκε το1948. Ο κύριος Αγαμέμνονας σπάνια μιλούσε για τον εαυτό του. Ακόμα και τα παιδιά του λίγα πράγματα γνώριζαν. Ο φίλος μου γνώριζε ότι ο παππούς του είχε πάθος με την Αρχαία Ελλάδα και έδινε στα παιδιά του αρχαία ονόματα, όπως και ο κύριος Αγαμέμνονας αργότερα.

Η ζωή στο χωριό ήταν περιορισμένη. Το 1970 ο φίλος μου αναχώρησε για την Αυστραλία. Σύντομα δημιούργησε οικογένεια και οι επισκέψεις στην πατρίδα ήταν δύσκολες. Πήγε, όμως κάνα δυο φορές μετά την εισβολή. Ο παππούς και η γιαγιά είχαν πεθάνει.΄Εβλεπε τους γονείς του, τις οικογένειες των αδελφών του. Τον απασχολούσε, όμως, πάντοτε η άγνωστη ιστορία του πατέρα του.

Το 1995 η αδελφή του ΄Ελλη έγραψε στον αδελφό της ένα περίεργο νέο. Ο πατέρας τους τιμήθηκε με μετάλλιο από τον ρωσικό στρατό για τις υπηρεσίες του κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο! «Από τη Ρωσία! Κύριε ελέησον!» Ρώτησε την αδελφή του στο τηλέφωνο: τι ακριβώς έγινε; Μια Κυριακή, του είπε, ένας ξένος γύριζε πάνω κάτω τα δρομάκια του χωριού φνάζοντας με ξενική προφορά:. «Ακάμεμνων! Ακάμεμνων!

Η μάνα τους σα να πήρε το αυτί της το όνομα.

«Κάποιοι σε φωνάζουν Αγαμέμνο», του είπε.

«Εμένα Καλλιόπη!; Τι τους έκανα;»

«Εσένα! Υπάρχει άλλος Αγαμέμνονας στο χωριό;»

Βγήκαν στο δρόμο, έγνεψαν στον ξένο..

«Τι τρέχει;», ρώτησαν.

Τον ρώτησε αν ήταν ο Αγαμέμνονας που είχε υπηρετήσει στον πόλεμο με τον Αγγλικό στρατό στην απόβαση της Σικελίας.

«Ε, ναι!, είπε ο κύριος Αγαμέμνονας. Είχα λάβει μέρος στην απόβαση της Σικελίας».

«Θυμάσαι τους Ρώσους αιχμαλώτους;»

«Ναι, πως! Δεν θυμάμαι τα ονόματά τους, ήταν πολλοί. ΄Ηταν αιχμάλωτοι των Γερμανών από το Ανατολικό Μέτωπο και τους είχαν κλείσει σε στρατόπεδο αιχμαλώτων στη Σικελία. Βρίσκονταν σε άθλια κατάσταση. Τους συνόδεψα στη Λιβύη. Στη συνέχεια προωθήθηκαν στην πατρίδα τους».

«Ναι, εσύ είσαι ο Αγαμέμνων που γυρεύουμε! Ο Ρωσικός Στρατός με την ευκαιρία των 50 χρόνων από τη λήξη του πολέμου σε τιμά για τις υπηρεσίες που πρόσφερες στους Ρώσους αιχμαλώτους. Η Ρωσική Πρεσβεία σε καλεί στη Λευκωσία για την επίδοση αναμνηστικού μεταλλίου».

Ο κύριος Αγαμένονας τα έχασε. Τόσα χρόνια στο στρατό, σε μακρινά πεδία μαχών, σε αιχμαλωσία, σε απόδραση, σε αποστράτευση και πρώτη φορά κάποιος θυμόταν και τιμούσε τη δράση του και τις υπηρεσίες του! Πήγε στην Πρεσβεία. ΄Ηταν και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Γλαύκος Κληρίδης εκεί. Κι’ αυτός βετεράνος του φοβερού εκείνου πολέμου. Τον παρασημοφόρησαν τον Αγαμέμνονα για τις υπηρεσίες του προς τους εξαθλιωμένους αιχμαλώτους πριν 52 χρόνια! Ας είναι καλά οι άνθρωποι! Και αυτοί που τον θυμήθηκαν και αυτοί που τον τίμησαν. Για πρώτη φορά αφηγήθηκε μερικά πράγματα στους συγχωριανούς του, όταν επέστρεψε από τη Λευκωσία.

Ο φίλος έμεινε έκπληκτος με όσα τού είπε η αδελφή του. Το 2003 πέθανε ο πατέρας του. Πάντοτε ειρηνικός και λιγομίλητος. Σύντομα μετά πέθανε και η μητέρα του. ΄Ηθελε να μάθει περισσότερα για την ιστορία του πατέρα του. Γνώριζε ότι πολέμησε στην Ελλάδα, στη Βόρεια Αφρική, στη Σικελία.; Υπήρχαν, όμως, πολλά κενά. Κανένας δεν είχε φροντίσει να ενώσει τα σημεία. ΄Οταν πήγε στην Κύπρο είδε στο γραφείο του πατέρα του μερικές φωτογραφίες και επιστολές που ο πατέρας έστελνε στη μητέρα τους από τα διάφορα στρατόπεδα και μέτωπα. Ο πατέρας του με το χακί και το στρατιωτικό δίκωχο μέσα στη δροσιά της νιότης του. Οι τοπονυμίες αποστολής και μερικά άλλα σημεία ήταν σβησμένα από τη στρατιωτική λογοκρισία. Οι επιστολές περνούσαν πρώτα από τη στρατιωτική διοίκηση και ότι κρίνονταν κρίσιμη πληροφορία σβήνονταν. Μια φωτογραφία τον έδειχνε με τον τουρκοκύπριο συνάδελφό του Μουσταφά Ζεκκί κάπου στην Τουρκία, μπροστά από το άγαλμα του έφιππου Κεμάλ Ατατούρκ. Η λογοκρισία είχε κόψει τις φάτσες και τα σώματα των στρατιωτών και άφησε μόνο το πάνω μέρος του βάθρου του αγάλματος. Στο πίσω μέρος ο κύριος Αγαμέμνων είχε σημειώσει τα ονόματα και την ημερομηνία: 17 Μαΐου 1941.

Μια άλλη φωτογραφία τον έδειχνε με επιδέσμους στα χέρια του. Στο πίσω μέρος υπήρχε η σημείωση: Καστόρι Λακωνίας, 30 Απριλίου 1941. Θα ήταν αμέσως μετά την απόδρασή του από το στρατόπεδο αιχμαλώτων. Στη μάχη της Καλαμάτας στις 28/29 Απριλίου 1941 κάπου 8000 στρατιώτες ΄Αγγλοι, Αυστραλοί, Νεοζηλανδοί, Κύπριοι δεν πρόλαβαν να επιβιβαστούν στα καράβια και αιχμα-λωτίστηκαν. Ο Αγαμέμνονας, όμως αιχμαλωτίστηκε πριν, στα ενδότερα της Πελοποννήσου. ΄Ηταν μέλος ειδικής αποστολής που αποσκοπούσε να παρακολουθεί τις κινήσεις του εχθρού για να έχει χρόνο το κύριο σώμα του στρατού να επιβιβαστεί στην Καλαμάτα στα καράβια για την Αίγυπρο. Είχαν ένα όχημα για να μετακινούνται γρήγορα μέσα από τα διάφορα χωριά. Οι αξιωματικοί τους τους είπαν από τον ασύρματο ότι οι Γερμανοί πλησίαζαν την Καλαμάτα και αυτοί δεν θα προλάβαιναν να επιβαστούν. Τους διέταξαν να φορέσουν πολιτικά να μπορούν να κρύβονται, και να προσπαθήσει καθένας μόνος του να διασωθεί και αν τα καταφέρει, να φτάσει στη βάση τους στην Αίγυπτο. Πριν σκορπίσουν να καταστρέψουν τον οπλισμό και το όχημά τους. Ο Αγαμέμνονας με τους συντρόφους του έσπρωξαν το όχημα σε μια χαράδρα. Η κόρνα του οχήματος άρχισε ένα βραχνό κορνάρισμα μέχρι τον πάτο της χαράδρας, σαν ένα παρατεταμένο παράπονο «γιατί με πετάξατε». Το κορνάρισμα πιθανόν οδήγησε τους γερμανούς στον εντοπισμό τους και τους συνέλαβαν. Στο στρατόπεδο αιχμαλώτων ο Αγαμένονας απέδρασε τη νύχτα, μέσα από τα συρματοπλέγματα. Αυτό εξηγούσε τους επίδεσμους στα χέρια του.

Χιλιάδες άλλους τους πήραν με τα τρένα σε γερμανικά στρατόπεδα αιχμαλώτων όπου πέρασαν τα επόμενα τέσσερα χρόνια ή πέθαναν από τις κακουχίες. Ο κύριος Αγαμέμνονας διέσχισε τις πλαγιές του Ταϋγετου προς τα χωριά της Λακωνίας έχοντας πάντα στο μυαλό του το δρόμο προς την Αίγυπτο. Στο δρόμο συναντούσε πού και πού άλλους ΄Αγγλους, Αυστραλούς και Νεοζηλανδούς που ο καθένας αναζητούσε τρόπους διαφυγής. Δεν μπορούσαν να κινούνται όλοι μαζί αλλά δίνονταν κάποιες πληροφορίες και μερικοί χωρικοί έδειχναν τη φιλοξενία τους με κάποια τρόφιμα, πληροφορίες και οδηγίες. Αυτοί τον βοήθησαν να συνδεθεί με τους μυημένους ψαράδες των απόμακρων λακωνικών ακτών. Εκείνοι του βρήκαν θέση σε κάποιο καΐκι για τον Πειραιά. Στον Πειραιά συνάντησε τον Μουσταφά, δραπέτης και αυτός από την μάχη της Καλαμάτας. Ο Μουσταφάς μιλούσε Ελληνικά και περνούσε για Ελληνοκύπριος. Ο Ελληνοκύπριος αθλητής Στέλιος Κυριακίδης τους εξασφάλισε πλαστές ταυτότητες και θέση σε πλοίο για τη Χίο..

Οι Τούρκοι ήταν ζόρικοι και ήθελαν να τους επιστρέψουν στους Γερμανούς στην Ελλάδα. Προέβαλαν τη Βρετανική τους υπηκοότητα και ζήτησαν τη βοήθεια του ΄Αγγλου πρόξενου της Σμύρνης. Ο Πρόξενος τους βοήθησε να βρουν καράβι από την Αλεξανδρέττα. Σύντομα, μέσω Παλαιστίνης, αποβιβάστηκαν στην Αλεξάνδρεια και έφτασαν στη βάση του, στο Κάϊρο. Το 1942 ο Αγαμέμνονας πολέμησε στις φοβερές μάχες του Ελ Αλαμέΐν. Τον επόμενο χρόνο συμμετείχε στην απόβαση της Σικελίας. Μετά την επιστροφή στη Λιβύη με τους Ρώσους αιχμαλώτους μετατέθηκε στην Αίγυπτο και το 1945 στην Κύπρο από όπου και αποστρατεύτηκε.. Ο φίλος μου είχε τη σειρά των περιπετειών του πατέρα του αλλά τα κενά υπήρχαν. Οι φίλοι και οι συνάδελφοι του κυρίου Αγαμέμνονα είχαν πεθάνει. ΄Ελπιζε, όμως, στο επόμενο ταξίδι στο χωριό, τα γράμματα που υπήρχαν να φώτιζαν περισσότερο μερικά σημεία.